by Dr A. Mesut Erzurumluoğlu | Principal Bioinformatician at Bicycle Therapeutics (formerly at Boehringer Ingelheim, and Univs. of Cambridge, Leicester & Bristol) – blogging since 2006. All views mine unless stated otherwise
Gönül muhabbet ister podcast bahane! 🙂 Genelde, başarılı, bilgilive ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf hashtagini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumuzu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Az İş Çok Laf – Bölüm 12: Erkeklik, şiddet ve arzu üzerine – Antropolog Dr Sertaç Sehlikoğlu (18/02/21)
Gönül muhabbet ister podcast bahane! 🙂 Genelde, başarılı, bilgilive ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf hashtagini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumuzu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Az İş Çok Laf – Bölüm 11: Sosyal Antropoloji üzerine – Dr Sertaç Sehlikoğlu (18/02/21)
Bu bölümde, İngiltere’nin en iyi üniversitelerinden University College London’da Uzman Sosyal Antropolog olarak çalışan Dr Sertaç Sehlikoğlu’yla hayat hikayesi ve akademik çalışmaları üzerine konuştuk. Sonraki bölümde de yeni kitabı ‘Working Out Desire Women, Sport, and Self-Making in Istanbul‘ ve ses getiren ‘Erkeklik, İnsanlık, Kulluk‘ adlı blog yazısı hakkında konuşacağız
Podcast’te kullanılan terminoloji:
1- Sosyal Antropoloji: İnsan davranışlarının nedenini bulmaya çalışan bir disiplindir (İstanbul Üniversitesi)
Sertaç Hoca kadın sosyolojisi, mahremiyet, cinsellik, milliyetçilik gibi farklı konular üzerine çalışmalar yapıyor.
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı bilim soslu safsatalar hakkında yorumlarımı sunuyorum. ‘Az iş çok laf’ serisinde ise Fikri’yle beraber genelde, başarılı, bilgili ve ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf ya da #Ondandabok hashtaglerini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Ondan da b*k – Bilim: Bölüm 4: Düz Dünyacılar (19/02/21)
Bu bölümde, “bilim insanları nasıl çalışır?” ve “bilim nasıl yapılır?” bilmedikleri için, aslındabilime ve bilim insanlarına toptan karşıt olan ‘düz dünyacılar’ın mantıksızlığından bahsedeceğim (Not: ironi içerir – her ne kadar da bu konuda fazla yetenekli olmasam da 😉 )
Kaynaklar:
1- James May Witnesses Curvature of Earth (YouTube)
2- Kharroubi Amira and Touir Jamel. The Geocentric Model of the Earth: Physics and Astronomy Arguments (PDF) – dünyanın (affedersiniz ama) en kıytırık dergilerinden birinde (The International Journal Of Science & Technoledge’de) yayınlanmış ve makale baştan sona teorik – yani sıfır delil. Maalesef – yüksek ihtimal (T. Jamel) Hoca öğrencisinin aklını çeldi ama – fanatik dincilerin kendilerini/gruplarını “dünyadaki tek akıllılar” sanmasının en bariz örneklerinden biri bu
4- Is the moon upside down? – Stargazing Live: Australia – BBC Two (YouTube)
5- Was the Moon Landing faked? | Big Questions with Neil deGrasse Tyson (YouTube)
6- Unmasking the Face on Mars (Link) – Insan zihninin rastlantısal durumları kabul etmeyerek yanılması ve alakasız veriler arasında bir bağ kurmaya çalışmasına ‘apofeni’ deniyor. Mars’tan gelen düşük çözünürlüklü fotoğrafta görülen ‘yüz’ de buna bir örnek… (Twitter)
Gönül muhabbet ister podcast bahane! 🙂 Genelde, başarılı, bilgilive ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf hashtagini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumuzu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Az İş Çok Laf – Bölüm 10: Amerikan ve Türk edebiyatı ve sahaflık üzerine – Dr İdris Çakmak (26/01/21)
Bu bölümde, karşılaştırmalı edebiyat uzmanı Dr İdris Çakmak’la Amerikan ve Türk edebiyatı, okuma alışkanlığı kazanma, dil öğrenme ve kitap koleksiyonerliği üzerine konuştuk
İdris Hocanın Kitap tavsiyeleri:
Körleşme (Auto-da-Fé) – Elias Canetti
Kahire Üçlemesi – Necib Mahfuz
İskenderiye Dörtlemesi (The Alexandria Quartet) – Lawrence Durrell
Stiller – Max Frisch
Ficciones – Jorge Luis Borges
Doğu-Batı Divanı – Enis Batur
Geceleyin Kütüphane (The Library at Night) – Alberto Manguel
Why We Sleep: The New Science of Sleep and Dreams – Matthew Walker
Mesut’un kitap tavsiyeleri (max 3):
Hamlet – William Shakespeare
Mesnevi (Masnavi) – Mevlana Celaleddin Rumi
Savaş ve Barış* (War and Peace) – Leo Tolstoy
(*Tolstoy’dan daha kısa bir kitap için: İnsan Ne İle Yaşar – How Much Land Does a Man Need?)
(Not: Popüler bilim kitap listesi: A Brief History of Time – Stephen Hawking, The Greatest Show on Earth: The Evidence for Evolution – Richard Dawkins, ve Fermat’s Last Theorem – Simon Singh)
Fikri’nin kitap tavsiyeleri (max 3):
Doktor Jivago – Boris Pasternak (Rus edebiyatı)
Tatar Çölü – Dino Buzzati (İtalyan edebiyatı)
Bülbülü Öldürmek – Harper Lee (Amerikan edebiyatı)
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı bilim soslu safsatalar hakkında yorumlarımı sunuyorum. ‘Az iş çok laf’ serisinde ise Fikri’yle beraber genelde, başarılı, bilgili ve ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf ya da #Ondandabok hashtaglerini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Ondan da b*k – Bilim: Bölüm 3: ‘Türk geni’ ve ırkçılık (02/02/21)
Bu bölümde, genetikten ve akraba evliliklerinden örnekler kullanarak (i) “en üstün ırk Türklerdir”, “Türkiye Türklerindir”, “yabancılarla evlilikler yasaklanacaktır” gibi söylemlerin ve ırkçılığın (işin ahlaki/etik tarafından bağımsız olarak) hiçbir bilimsel temelinin olmadığından ve (ii) ‘Türk geni’ söyleminin muğlaklığı ve mantıksızlığından bahsedeceğim (Not: ironi içerir – her ne kadar da bu konuda fazla yetenekli olmasam da 😉 )
Kitap tavsiyesi:
How to Argue With a Racist: History, Science, Race and Reality – Adam Rutherford
Kaynaklar:
1- Biyoloji (sadece bildiklerimiz) ve ırkçıların odaklandıkları (Tweet)
Solda: biyoloji (sadece bildiklerimiz)
Sağda: ırkçıların odaklandığı (melanin üretimi cilt rengini belirler – soldaki resimde de içi boş bir kırmızı daireyle gösterilmiştir)
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı bilim soslu safsatalar hakkında yorumlarımı sunuyorum. ‘Az iş çok laf’ serisinde ise Fikri’yle beraber genelde, başarılı, bilgili ve ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf ya da #Ondandabok hashtaglerini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Ondan da b*k – Bilim: Bölüm 2: Aşı karşıtlığı ve ‘büyük oyun’ (01/02/21)
Bu bölümde aşı karşıtlarından ve ‘büyük oyunu’ gören vatandaşlarımızdan bahsedeceğim(Not: ironi içerir – her ne kadar da bu konuda fazla yetenekli olmasam da 😉 )
Sağlık konusunda bilim insanlarına itimat etmiyorsanız, bari zengin elitlerin ne yaptığına bakın – çünkü onların tabir-i caizse ‘canları tatlıdır’ ve genelde uzun ve sağlıklı bir hayat sürdürürler 😉 COVID-19 aşısını yaptırıp-yaptırmama konusunda da kararsız kaldıysanız şunu bilin isterim: zengin elitler gerekirse farklı ülkelere uçup aşıyı yaptırıyorlar. (“elit” eşittir “ünlü” değil bu arada – İngiliz kraliyet ailesi, Gelişmiş ülkelerde yaşayan aristokrat aileler, üst düzey hakimler vs. gibi gerçek elitler)
Kaynaklar:
1- İlk onaylanmış COVID-19 aşısını üreten BioNtech biyoteknoloji şirketinin kurucusu Prof. Uğur Şahin ve Dr Özlem Türeci (Tweet)
Bu resme bakıp "Korona laboratuvarda üretildi ve aşısı zaten hazırdı!", "Korona-morona hikaye; asıl sorun 5G!" diyenlerden birkaçı "yanılmışım" der mi acaba?
Ayrıca, samimiyetle "bu süreçte yanıldım" diyen (Yabancı/Türk) birkaç insan arıyorum ama çogumuz en baştan herşeyi bilmiş https://t.co/LS39Z8Joi1
2- Andrew Wakefield’in ‘Otizm ve MMR aşısı’ makalesiyle ilgili (en ünlü tıp dergilerinden biri) The BMJ dergisinde yayınlanan yazı: Wakefield’s article linking MMR vaccine and autism was fraudulent (Link)
4- Çeşitli hastalıkların aşı bulunduktan önce ve sonra ölüm oranları: How Vaccines Have Changed Our World In One Graphic (Link)
Toptan aşı karşıtlarına tokat gibi bir grafik. (Grafikteki rakamlar 2007’den) Sadece Amerika’da difteriden senede >20 bin insan vefat ediyormuş. Difteri aşıları geliştirildikten sonra ise hiç ölüm kaydedilmemiş. Diğer aşıların da istatistiğini paylaştığım linkte ve başka kaynaklardan da bulabilirsiniz. Kaynak: Leon Farrant
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı bilim soslu safsatalar hakkında yorumlarımı sunuyorum. ‘Az iş çok laf’ serisinde ise Fikri’yle beraber genelde, başarılı, bilgili ve ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf ya da #Ondandabok hashtaglerini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Ondan da b*k – Bilim: Bölüm 1: Bilim ve insan (01/02/21)
Bu bölümde bilimin kendisi ve bilim insanları arasındaki ilişkiden bahsedeceğim (Not: ironi içerir – her ne kadar da bu konuda fazla yetenekli olmasam da 😉 )
Bence (az ya da çok farketmez) veri analizi veya yorumlaması yapan her genç bilim insanının okuması gereken 5 kitap: 1- The Art of Statistics: How to Learn from Data (D. Spiegelhalter)
Fizik, Biyoloji, Kimya, Jeoloji gibi ‘doğal bilimler’ dünyasının en gözde basım evlerinden biri olan Nature Publishing Group’un (@nature) 2016’dan beri her sene yayınladığı ‘Nature Index’ (2020) sıralaması açıklandı geçenlerde.
2- Dr Amy Cuddy’nin TED Talks konuşması – bölümün yayınlandığı günde toplam >60 milyon insan izlemiş (Link)
3- Google Scholar – merak ettiğiniz akademisyen/bilim insanının ismini yazmanız yeterli genelde (Link)
4- Blog yazım: Müslüman bir genetikçi olarak evrim teorisi hakkında görüşlerim (Blog) (Not: yayında bahsettiğim yazı da 2009’da kaleme alınmıştı – isterseniz blogumda paylaştığım ingilizce yazılar arasından araştırıp bulabilirsiniz 😀 )
5- Blog yazım: Okuduğumuz sağlık haberleri ne kadar doğru? (Blog)
6- Gözlem, hipotez ve (deneyle desteklenmiş) teori üzerine bir bilgisel (Twitter)
Bu yüzden genel halka oranla milyoner olma “isteği"* ya da milyoner olmayı gerektiren “şartlar”* doktora yapanlar arasında daha düşük oranlarda olacaktır ve bundan dolayı basit bir analiz yaparsanız doktora yapmakla milyoner olma arasında NEGATİF bir ilişki bulursunuz. pic.twitter.com/VR5BsPvQEp
— A. Mesut Erzurumluoğlu (@mesuturkiye) May 23, 2020
“Doktora yaparsanız fakir olursunuz” (şimdi silinmiş)tweetinin problemleri üzerine epidemiyolojik bir bilgisel yazmıştım
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı bilim soslu safsatalar hakkında yorumlarımı sunuyorum. ‘Az iş çok laf’ serisinde ise Fikri’yle beraber genelde, başarılı, bilgili ve ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf ya da #Ondandabok hashtaglerini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
‘Ondan da b*k – Bilim’ serisinde farklı (aşı karşıtlığı, düz dünyacılık, ırkçılık gibi) bilim soslu safsatalar hakkında kısaca yorumlarımı sunacağım. Konular ağır olduğu için – seri biraz eğlenceli olsun diye – araya Kemal Sunal filmlerinden replikler de ekleyeceğim.
Not: Bu seri bol bol ironi içerir – her ne kadar da bu konuda fazla yetenekli olmasam da 😉
Gönül muhabbet ister podcast bahane! 🙂 Genelde, başarılı, bilgilive ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf hashtagini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumuzu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Az İş Çok Laf – Bölüm 9: 70’lerden bu yanaTürk futbolu – Kadir Özcan (14/01/21)
Bu bölümde, 70’lerde İngiltere’ye gelen – Leicester’lıların “futbolcu Kadir abisi” – Kadir Özcan’la anıları, ve Türk ve Dünya futbolunun son 40-45 senesinde aklında kalan futbolcular, takımlar ve maçlar hakkında konuştuk
Kadir abinin Türkiye ligi karması/kadrosu:
Kale (biri): Ilie Datcu/Turgay Şeren
Defans: Alpaslan Eratlı (sol), İsmail Arca, Fatih Terim/Popescu, Turgay Semercioğlu (sağ)
Ortasaha: Yusuf Tunaoğlu, Alex/Hagi, Emre Belözoğlu/Oğuz Çetin
(Not: Yabancı futbolcular için Türkiye’de oynadıkları dönemi sayıyoruz – öbür türlü Roberto Carlos, Pepe, Eto’o, Drogba, Meireles gibi futbolcuları eklememek olmazdı. Eğik çizgiyle (“/”) ayrilan futbolcular maçına göre alternatif veya aynı seviyede futbolcular olarak eklendi)
Gönül muhabbet ister podcast bahane! 🙂 Genelde, başarılı, bilgilive ‘cool’ insanlarla hafif konularda muhabbet ediyoruz. Twitter’da #AzIsCokLaf hashtagini kullanarak öneride bulunabilirsiniz. (Not: Yavaş konuştuğumuzu düşündüğünüz bölümlerde Spotify ya da Youtube’un 1.2x hızlandırma özelliğini kullanabilirsiniz)
Az İş Çok Laf – Bölüm 8: Kazandığı burslarla Bill Gates’i batıran kız – Mine Köprülü (05/01/21)
Bu bölümde, Lisans, Master ve Doktorayı (Cambridge Üniversitesi, University College London gibi)İngiltere’nin en iyi üniversitelerinde (United World College of Atlantic, Gates Foundation gibi kurumlar aracılığıyla)tam burslu olarak okuyan Mine Köprülü’yle hayat hikayesi, akademik çalışmaları ve hayalleri hakkında konuştuk
Ben 12 yaşındayken (2000) ailecek İngiltere'ye taşındık ve ingilizcem neredeyse sıfırdı. Bunu duyan (Karen Holman adında) Sınıf Öğretmenim, kendimi evimde hissedeyim diye tüm arkadaşlarıma Türkçe cümleler dağıtmış. Sınıfa girer-girmez arkadaşlarımın hepsi bana "Hoşgeldin" dediler
An ordinary blog by an ordinary bloke 